การเปรียบไก่เป็นชั้นเชิงของนักเลงไก่ชนทุกประเภท ถือว่าเป็นความสําคัญที่สุดในการชนไก่ก็ว่าได้เพราะถ้า
เปรียบไก่เสียเปรียบคู่ต่อสู้แล้ว ทางชนะมีอยู่แค่ 30% เท่านั้นนั้ นอกเสียจากไก่ของเราเก่งมากจริง ๆ จึงจะชนะ
ได้ถ้าท่านเป็นนักเลงไก่ที่ดีควรเปรียบไก่ให้รอบคอบ อย่าให้เสียเปรียบคู่ต่อสู้เป็นอันขาด ถ้าเปรียบไก่ได้
เปรียบคู่ต่อสู้แล้ว จะเป็นทางนํามาซึ่งชัยชนะอย่างง่ายดาย เคล็ดลับในการเปรียบไก่มีอยู่ด้วยกัน 5 วิธีคือ
อายุ ควรพิจารณาคู่ต่อสู้ว่าเป็นไก่รุ่นเดียวกันหรือเปล่า แต่ถ้าของเราเป็นไก่ถ่ายของคู่ ต่อสู้เป็นไก่หนุ่มแล้ว
ปัญหาเรื่องอายุก็หมดไป
ผิวพรรณ ต้องดูหน้าตาคู่ต่อสู้ว่าหน้าตาแก่กร้านมากกว่าเราหรือเปล่า ถ้าผิวพรรณหน้าตาแก่กร้านมากกว่าเรา
การเอาชนะก็จะยาก
การจับตัว การเปรียบไก่ต้องจับตัวไก่คู่ต่อสู้การจับไก่ต้องจับให้แน่นและดูบุคลิกลักษณะของคู่ต่อสู้ว่า แคร่หลัง
คอ ปั้นขา ส่วนต่าง ๆ อย่าให้ใหญ่กว่าของเราเป็นการดี
ส่วนสูง เราต้องเปรียบตามลักษณะของไก่ของเราชอบ ถ้าไก่ชอบตีบน ควรเปรียบให้สูงกว่าคู่ต่อสู้แต่ถ้าไก่
ชอบตุ้มชอบคาง ก็ควรเปรียบให้ต่ากว่าคู่ต่อสู้เล็กน้อย
(แต่ต้องให้ตัวของเราใหญ่กว่านิดหน่อยจึงจะพอดีกัน) บางคนชั้นเ ชั้ ชิงการเปรียบไก่สูงมากมักจะกดไก่ให้ตัวต่า
มากเวลาเปรียบ ข้อนี้ท่านต้องพิจารณาให้ดีพิจารณาด้วยตัวของท่านเองว่าจะตีได้หรือไม่ได้
การดูสกุลไก่ การดูสกุลไก่ต้องดูว่าลักษณะไก่คู่ต่อสู้มีสีสันอะไร หน้าตาเป็นอย่างไรเกล็ดตามขา หน้าแข้ง เป็น
อย่างไรดีกว่าเราหรือเปล่า ถ้าคู่ต่อสู้มีดีกว่าเรา เราไม่ควรชนด้วย เพราะโอกาสชนะมีน้อยมาก ถ้าลักษณะ
คล้ายคลึงกัน การแพ้ชนะอยู่ที่น้าเลี้ยงของไก่เอง
ไก่ชนที่ควรหาซื้อโดยไม่ต้องปล้า
ไก่ชนมีอยู่ด้วยกันหลายสีส่วนมากนิยมสีเหลืองหางขาว ประดู่หางดํา และเขียวกา ไก่สามสีเป็นที่นิยมกันมา
ตั้งแตั้ ต่สมัยโบราณกาล แต่ไม่มีในตํารา แต่ประสบการณ์ที่ผู้เขียนเคยพบเห็นมา ส่วนมากชนชนะมากกว่าแพ้ คือ
ไก่สีด่างแต่เดือยดํา (ด่างสามสีหรือเรียกว่าด่างดอกมะลิ)
ไก่สีเทาเดือยดํา (ตัวสีเทาสร้อยคอเหลือง หรือเทาทอง)
ไก่สีเทาเขียวหรือเรียกว่าเทาดํา (ไม่ใช่เทาขี้ควาย)
ไก่เขียวแต่คอโกร๋น (ตรงโคนคอไม่มีขน)
ไก่ตาดําเดือยดํา
ไก่เขียวปากขาว แข้งขาว ตาขาว (ตาปลาหมอตาย)
ไก่ 6 ชนิดนี้ถ้าท่านพบเห็นที่ไหน ไม่ต้องปล้าก็ซื้อได้เลยแต่อย่าซื้อให้แพงนัก ตามตําราบอกว่าไก่ 6 อย่างนี้
ถ้าเปรียบไม่เสียเปรียบ และร่างการสมบูรณ์ดีเต็มที่แพ้ไม่เป็น หรือถ้าแพ้ก็ต้องเป็นต่อ จนเจ้าของออกตัวได้
ลอยลําจะแพ้รวดเลยไม่มีแน่นอน (ต้องดูเกล็ดเป็นสิ่งสําคัญทั้งทั้คู่ต่อสู้และของเราด้วย ว่าใครเหนือใคร)
วิธีการผสมพันธุ์ไก่ชน
ไก่ที่จะใช้ผสมพันธุ์ต้องคัดเลือกจากไก่ตัวผู้และตัวเมียที่มีความสมบูรณ์ปราศจากโรคขี้ขาว เป็นหน่อ มะเร็ง คอคอก หวัด
เพราะถ้าพ่อพันธุ์แม่พันธุ์เป็นโรคแล้วอาจจะมาติดถึงลูกได้เพื่อให้ได้ผลในการผสมพันธุ์ควรใช้ตัวผู้ 1 ตัว ต่อ ตัวเมีย 5 ตัว
และไม่ควรขังให้อยู่ในเล้าที่จํากัด ควรปล่อยให้อยู่ในที่กว้าง ๆ อาหารต้องสมบูรณ์อาหารที่ใช้คือ ข้าวเปลือก ปลาสด (ควร
ต้มเสียก่อน) หญ้าอ่อน ถ้าไม่มีหญ้าควรให้ผักสดกิน ถ้าทําเช่นนี้ได้จะได้ลูกไก่ที่สมบูรณ์ (ข้อสําคัญไก่ที่จะทําพ่อพันธุ์และแม่
พันธุ์ควรนําไปให้ปศุสัตว์ตรวจโรคเสียก่อน)
การเตรียมรังสําหรับฟักไข่
ตามที่กล่าวมาแล้วนั้นนั้ กีฬาชนไก่เป็นกีฬาโบราณ ดังนั้นเวลาผสม นั้ พันธุ์หรือทํารังให้ไก่ฟักย่อมมีพิธีรีตองมากเป็นธรรมดา
ถ้าทําลําบากมักจะให้ประโยชน์คุ้มค่าเสมอ ท่านต้องหาของที่โบราณเขาถือมาใส่รังไก่ให้ครบ ท่านก็จะได้ไก่ที่ฟักออกมาเก่ง
ๆ ทุกตัว
ของที่ใช้ประกอบการฟักไข่มีดังนี้
กระบุง การใช้กระบุงทําเป็นที่รองสําหรับฟักไข่ ก็เพราะว่ากระบุงเป็นภาชนะสําหรับ ใส่ของซื้อ ของขายได้ทีละมาก ๆ จึงเป็น
มงคลด้วย
มูลฝอยสําหรับรองรังไข่ ควรใช้ของดังนี้
ไม้ฟ้าผ่า (ทําให้ไก่ตีแรง จนให้คู่ต่อสู้ชักดิ้น)
คราบงูเห่า (ทําให้แข้งมีพิษ)
ทองคํา (ทําให้สีสวย)
ไม้คานหักคาบ่า (ทําให้มีลําหักลําโค่น)
หญ้าแพรก (เวลาชนทําให้ฟื้นง่ายเหมือนหญ้าแพรก)
การคัดไข่ การเก็บไข่ไว้ฟักควรเลือกไข่ที่สมบูรณ์ไม่บูดเบี้ยว และน้าหนักมาก ไม่น้อย กว่า 45 กรัม หรือใกล้เคียง ถ้าท่าน
ทําได้ตามนี้ท่านจะได้ไก่เก่งประมาณ 80% การทํารังให้ไก่ฟักไม่ควรให้แดดส่อง หรือฝนสาดได้เพราะจะทําให้ไข่เสีย การ
ฟักแต่ละครั้งรั้ ไม่ควรฟักเกิน 10 หรือ 11 ใบ ถ้าฟักเกินแล้วจะทําให้ไข่เสียมาก ฟักประมาณ
วิธีเลือกไข่ขึ้นฟัก
การเลือกไข่ขึ้นฟัก ใช้สมุดปกอ่อนม้วนเป็นรูปกระบอกแล้ว นําไข่ที่ฟักไปประมาณ 15 วัน ใส่ทางด้านหนึ่ง อีกด้านหนึ่งใช้
ส่องให้ตรงกับพระอาทิตย์ถ้าไข่มีเชื้อจะมองเห็นเป็นสีดําสนิท แต่ถ้าไข่ไม่มีเชื้อจะมองเห็นในไข่เป็นแสงสว่าง ไข่ไม่มีเชื้อควร
คัดออกได้เลย ถ้าเก็บไว้มาก นอกจากจะทําให้แน่นกันแล้ว จะทําให้ไข่ดีเสียไปมากอีกด้วย